ഔട്ട്ലുക്ക് ഇമെയിലും ടീംസും ഉൾപ്പെടുന്ന മൈക്രോസോഫ്റ്റ് 365 സേവനങ്ങൾ നവംബർ 12-ന് പല രാജ്യങ്ങളിലും തടസ്സപ്പെട്ടു. തകരാർ 24 മണിക്കൂറിലേറെ നീണ്ടെന്നും സേവനങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതായി മൈക്രോസോഫ്റ്റ് പിന്നീട് സ്ഥിരീകരിച്ചെന്നും ധനം ഓൺലൈൻ നവംബർ 15-ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സ്വന്തം ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷന് കുഴപ്പമില്ലെങ്കിലും വിദേശത്തെ ഒരു തകരാർ കൊച്ചിയിലെയോ തിരുവനന്തപുരത്തെയോ സ്ഥാപനത്തെ നിശ്ചലമാക്കാമെന്നതാണ് ഇതിലെ പാഠം.
എന്താണ് സംഭവിച്ചത്
- ഔട്ട്ലുക്ക്, ടീംസ്, ഷെയർപോയിന്റ്, എക്സ്ചേഞ്ച് ഓൺലൈൻ, കോപൈലറ്റ് തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളെ ബാധിച്ചു.
- ഡൗൺഡിറ്റക്ടറിൽ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ഏകദേശം 1,30,000 പരാതികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയതായി ധനം ഓൺലൈൻ നവംബർ 13-ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. യഥാർത്ഥത്തിൽ ബാധിച്ചവരുടെ എണ്ണം അറിയില്ല.
- പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തൽ: നേരത്തെ നടത്തിയ നെറ്റ്വർക്ക് ശേഷി വർധനയ്ക്കിടെ ഉണ്ടായ പ്രശ്നം പിന്നീടുള്ള മറ്റൊരു നെറ്റ്വർക്ക് മാറ്റത്തിന് ശേഷം പുറത്തുവന്നു. ചില സെർവറുകൾ ലഭ്യമല്ലാതായപ്പോൾ ബാക്കിയുള്ളവയിൽ ഭാരം കൂടി.
- സൈബർ ആക്രമണമല്ല, സാങ്കേതിക തകരാറാണെന്നാണ് മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ വിശദീകരണം.
ഇന്ത്യയിൽ ഇൻഡിഗോയുടെയും ആകാശ എയറിന്റെയും ഇമെയിൽ വഴിയുള്ള ഉപഭോക്തൃ സേവനം തടസ്സപ്പെട്ടു. എയർ ഇന്ത്യ ഇമെയിലുകൾ താൽക്കാലികമായി മറ്റൊരു വഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ട് സേവനം തുടർന്നു. വിമാന സർവീസുകളെ തകരാർ ബാധിച്ചില്ലെന്നും ധനം റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.
ഇത് ആദ്യത്തേതല്ല
ധനം ഓൺലൈൻ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന സമീപകാല സംഭവങ്ങൾ:
- 2021 ഒക്ടോബർ 4: ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, വാട്സാപ്പ് എന്നിവ ലോകമെമ്പാടും ഏകദേശം ആറ് മണിക്കൂർ നിലച്ചു. വാട്സാപ്പിൽ ഓർഡർ എടുക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ ബാധിച്ചു.
- 2024 ജൂലൈ 19: ക്രൗഡ്സ്ട്രൈക്ക് സുരക്ഷാ സോഫ്റ്റ്വെയറിലെ പിഴവുള്ള അപ്ഡേറ്റ് ഏകദേശം 85 ലക്ഷം വിൻഡോസ് കംപ്യൂട്ടറുകളെ ബാധിച്ചു.
- 2025 ജൂൺ 12: ജിമെയിൽ, ഗൂഗിൾ ഡ്രൈവ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂർ തടസ്സപ്പെട്ടു.
- 2025 ഒക്ടോബർ 20: ആമസോൺ വെബ് സർവീസസിലെ തകരാർ ഏകദേശം 14.5 മണിക്കൂർ നീണ്ടു.
ഇവയെല്ലാം ആക്രമണങ്ങളല്ല, കമ്പനികളുടെ തന്നെ ആന്തരിക സാങ്കേതിക പിഴവുകളായിരുന്നു. ക്ലൗഡ് സേവനം ചെലവ് കുറയ്ക്കുന്നു, പക്ഷേ ആയിരക്കണക്കിന് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരേ ദാതാവിനെ ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ ഒരു പിഴവ് എല്ലാവരെയും ഒരുമിച്ച് ബാധിക്കുന്നു.
ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരുക്കേണ്ട ബദലുകൾ
തകരാറുകൾ പൂർണമായി ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. പക്ഷേ ആഘാതം കുറയ്ക്കാം. വലിയ ചെലവില്ലാതെ ചെയ്യാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ:
- ബദൽ ആശയവിനിമയ മാർഗം: ഇമെയിൽ നിലച്ചാൽ ഉപഭോക്താക്കളെയും വിതരണക്കാരെയും ബന്ധപ്പെടാൻ രണ്ടാമതൊരു വഴി (ഫോൺ നമ്പർ, മറ്റൊരു ദാതാവിന്റെ ഇമെയിൽ) മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചുവയ്ക്കുക.
- പ്രധാന ഫോൺ നമ്പറുകളുടെ പട്ടിക: മുഖ്യ ഉപഭോക്താക്കൾ, വിതരണക്കാർ, ബാങ്ക്, ഓഡിറ്റർ എന്നിവരുടെ നമ്പറുകൾ ഓൺലൈനിൽ മാത്രമല്ല, കടലാസിലോ ഫോണിലോ കൂടി സൂക്ഷിക്കുക.
- ഓഫ്ലൈൻ ബാക്കപ്പ്: ബില്ലിങ് ഡാറ്റ, സ്റ്റോക്ക് പട്ടിക, കരാറുകൾ, ജി.എസ്.ടി. രേഖകൾ എന്നിവയുടെ പകർപ്പ് സ്ഥിരമായി ഒരു ഹാർഡ് ഡിസ്കിലേക്കോ കംപ്യൂട്ടറിലേക്കോ എടുക്കുക.
- കൈകൊണ്ട് ബിൽ എഴുതാനുള്ള സംവിധാനം: ബില്ലിങ് സോഫ്റ്റ്വെയർ നിലച്ചാലും വിൽപ്പന തുടരാൻ ബിൽ ബുക്കും വിലപ്പട്ടികയുടെ അച്ചടിച്ച പകർപ്പും കരുതുക.
- ഒന്നിലധികം പേയ്മെന്റ് വഴികൾ: ഒരൊറ്റ ആപ്പിനെയോ മെഷീനെയോ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതിരിക്കുക.
- ഏതാണ് നിർണായകം എന്ന് തീരുമാനിക്കുക: എല്ലാറ്റിനും ബദൽ ഒരുക്കുന്നത് ചെലവേറിയതാണ്. ഒരു ദിവസം നിലച്ചാൽ ഏറ്റവും നഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി അവയ്ക്ക് മാത്രം മുൻഗണന നൽകുക.
- വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പരീക്ഷിക്കുക: ബാക്കപ്പിൽ നിന്ന് ഡാറ്റ തിരിച്ചെടുക്കാനാകുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക.
വൈദ്യുതിയും ഗതാഗതവും പോലെ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയും ഇന്ന് കച്ചവടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ പ്രധാനമാണ് അത് നിലയ്ക്കുമ്പോഴും കച്ചവടം തുടരാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ്.
ഉറവിടങ്ങൾ
- DhanamOnline: Microsoft 365 outage: How a single tech failure can disrupt businesses worldwide, 15 November 2026
- DhanamOnline: Microsoft outage rattles global businesses; India’s cybersecurity vulnerabilities exposed, 13 November 2026
ചിത്രം: Christopher Bowns, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)



